Από την Ψυχοθεραπεύτρια Χριστίνα Σορόκου
ΨΥΧΟΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΙΚΕΣ
ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ
Η ομοφυλοφιλία αντρών και γυναικών περικλείει το κοινό χαρακτηριστικό
της αναζήτησης σεξουαλικού συντρόφου από το ίδιο φύλο. Τόσο
η αντρική, όσο και η γυναικεία ομοφυλοφιλία έχουν σαν βασικό
γνώρισμα την ερωτική σχέση με άτομα του ιδίου φύλου. Η εφηβεία
θεωρείται κατεξοχήν η ηλικία της σεξουαλικής αφύπνισης,
διεκδίκησης και ωρίμανσης του σεξουαλικού ρόλου του ανθρώπου
και για αυτό και στην εφηβεία πολλοί άντρες και πολλές γυναίκες
μπορούν να συνειδητοποιήσουν ότι ο σεξουαλικός τους προσανατολισμός
είναι ομοφυλοφιλικός. Ομοφυλόφιλος είναι το άτομο που ελκύεται
από άτομα του ίδιου φύλου κι έχει τη θέληση να εκφράσει
ερωτικά συναισθήματα, αλλά και να πάρει σωματική ικανοποίηση
από τον σύντροφο του ίδιου φύλου. Έτσι, ομοφυλόφιλος ορίζεται
εκείνος ή εκείνη που εκφράζεται σεξουαλικά, που ερωτεύεται
κι έχει φαντασιώσεις με άτομο του ίδιου φύλου.
Η ομοφυλοφιλία δεν είναι πάθηση
Πολλοί παράγοντες που έρχονται μέσα από γονιδιακές ή ιδιοσυστατικές
καταβολές ενισχύουν τις περιβαλλοντικές συνθήκες καλλιεργώντας
ανάλογα τη σεξουαλικότητά μας. Οι συναισθηματικές αντιδράσεις
διαφοροποιούνται από άτομο σε άτομο. Θα αναλύσουμε το θέμα
ομοφυλοφιλία μέσα από ερωτήσεις που μας στέλνετε, όπως:
«Είμαι ένα κορίτσι δεκαπέντε χρονών και μου αρέσει η δασκάλα
μου. Είναι φυσιολογικό; (προφανώς μιλάμε για ερωτική έλξη)»
και «Είμαι μία κοπέλα δεκαπέντε χρονών και με ελκύουν οι
άντρες, αλλά περισσότερο οι γυναίκες. Δεν ξέρω τι μου συμβαίνει.
Όταν μεγαλώσω θα αλλάξω;». Θεμελιώδεις και σημαντικές ερωτήσεις.
Το τελικό πόρισμα ερευνών που γίνονται χρόνια τώρα, είναι
ότι σαν βιολογική, ψυχολογική αλλά και κοινωνική συμπεριφορά,
η ομοφυλοφιλία είναι απόλυτα φυσιολογική! Η ομοφυλοφιλία
να θυμάστε δεν είναι πάθηση!!! Δεν είναι διαταραχή της φυλετικής
ταυτότητας του ατόμου, δηλαδή, αν το άτομο είναι άντρας
ή γυναίκα. Και για αυτό και δεν χρειάζεται θεραπεία ή ιατρική
παρακολούθηση. Υπάρχει όμως η επιλογή για ψυχολογική θεραπεία
που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην προσπάθεια να βοηθηθούν
τα άτομα τα οποία θέλουν να αλλάξουν τον ομοφυλοφιλικό τους
προσανατολισμό.
«Νιώθω αηδία όταν με φιλά το αγόρι
μου»!
Πολλές είναι οι φορές που ο φόβος και η μη αποδοχή του σεξουαλικού
προσανατολισμού παγιδεύουν το άτομο, κάτι που διαφαίνεται
από την εμπειρία μίας ακόμη αναγνώστριας: «Είμαι δεκατεσσάρων
χρονών και τα έχω με ένα αγόρι εδώ και τρεις μήνες. Ο λόγος
που τα έφτιαξα μαζί του δεν είναι από αγάπη, αλλά επειδή
νομίζω πως είμαι λεσβία και δεν θέλω να το παραδεχτώ...».
Πάνω από όλα, είναι σημαντικό και αναγκαίο να θυμόμαστε
ότι για να υπάρξει ισορροπία, στην ψυχοκοινωνική μας ζωή,
πρέπει να γνωρίζουμε και να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας,
το σώμα μας, τις επιθυμίες μας, το ερωτικό μας θέλω και
τις ανάγκες μας, τόσο σαν άτομα, όσο και στις σχέσεις μεταξύ
μας. Το να φοβόμαστε και να απαρνιόμαστε τον εαυτό μας για
αυτό που είναι και για αυτά που έχει ανάγκη, μπαίνουμε σε
θέση ψυχαναγκασμού και αυτοτιμωρίας, όπως χαρακτηριστικά
λέει συμπληρώνοντας η φίλη αναγνώστρια: «Όταν με φιλάει
το αγόρι μου νιώθω αηδία...». Στερούμαστε τα ερωτικά μας
θέλω, τη δική μας απόλαυση όπως αποδεικνύεται από την εξομολόγησή
της: «Βλέπω κορίτσια της ηλικίας μου και σκέφτομαι ερωτικές
εικόνες με αυτές...». Έτσι, φτάνουμε σε σημείο απόγνωσης:
«Τι να κάνω; Πώς να το πω στο αγόρι μου; Φοβάμαι μην πληγωθεί...».
Σε αυτές τις περιπτώσεις, πρώτα από όλα, θα ήταν καλύτερα
να αναγνωρίσουμε και να αποδεχτούμε αυτό που νιώθουμε και
να σταματήσουμε την αυτοτιμωρία. Ακούγεται ξεκάθαρα ότι
όσο και αν απαρνηθεί ο καθένας από μας τον εαυτό μας, πονάμε
και τον εαυτό μας, αλλά και άλλους. Η σχέση αυτή ξεκίνησε
για τους λάθος λόγους. Καλύτερα λοιπόν να τελειώσει. Αν
συνεχίσουμε το δρόμο αυτό θα πονέσουμε και τον εαυτό μας,
αλλά το άλλο άτομο πολύ περισσότερο. Γιατί, κακά τα ψέματα,
κάθε στιγμή που περνά και δεν ξεκαθαρίζεται η θέση μας ίσια
και σταράτα, κλέβουμε από τη ζωή του. Δεν υπάρχει ούτε η
κατάλληλη στιγμή, αλλά ούτε και τρόπος να μην πονέσουμε
το άλλο άτομο. Καλύτερα τώρα παρά αργότερα.
Εσύ και οι άλλοι
Η ομοφυλοφιλία φαίνεται να υπάρχει από την αρχή της ανθρώπινης
ύπαρξης και υπάρχει σε όλες τις κοινωνίες, δυτικές και ανατολικές,
κλειστές και ανοιχτές. Παρόλο που σήμερα, σχεδόν παγκοσμίως,
η ομοφυλοφιλία δεν κρύβεται όπως παλιά, ο ομοφυλόφιλος όπως
και η ομοφυλόφιλη γυναίκα (λεσβία) έχουν διεκδικήσει (και
πρέπει να διεκδικούν) το σεβασμό και το δικαίωμα της ελεύθερης
έκφρασής τους στην κοινωνία (σεξουαλικά και συναισθηματικά,
χωρίς φόβο, κοινωνική απόρριψη και τιμωρία). Αλλά, κατανοητές
είναι οι ανησυχίες όπως αυτή: «Είμαι δεκαέξι χρονών κι εδώ
και αρκετό καιρό κατάλαβα ότι δεν μπορώ να δω ερωτικά το
αντίθετο φύλο. Έδειξα τα ερωτικά μου συναισθήματα σε κάποια
που μου αρέσει και ανταπόδωσε θετικά. Φοβάμαι να μην μαθευτεί.
Τι να κάνω;».
Στην περίοδο δεκατεσσάρων-δεκαέξι χρονών, η ομοφυλοφιλική
έλξη, όχι μόνο γίνεται αντιληπτή, αλλά και πολύ εύθραυστη.
Η κοινωνία, η οικογένεια και το σχολικό, όπως και το φιλικό
περιβάλλον, είναι ουσιαστικοί σταθμοί στη ζωή μας. Οι αντιλήψεις
και αντιδράσεις περί ομοφυλοφιλίας των ατόμων μέσα από αυτό
το περιβάλλον επηρεάζουν συναισθηματικά την αποδοχή και
πάμπολλες φορές την ελεύθερη εξωτερίκευση του σεξουαλικού
προσανατολισμού του ατόμου. Αν οι παράγοντες γύρω μας δεν
δείχνουν ότι θα είναι θετικοί στην αποδοχή της εξωτερίκευσης
του σεξουαλικού προσανατολισμού του ατόμου, δημιουργείται
η αμηχανία και ο φόβος του «αν μαθευτεί»! Για αυτό και πολλές
φορές ο καθένας από μας, ανάλογα με τις περιστάσεις, αποφασίζει
να κρατήσει τη σεξουαλικότητά του/της στα κρυφά ή να την
εξωτερικεύσει. Αποφάσεις σαν και αυτές είναι προνόμιο του
καθενός, αλλά είναι βασικό να μην επηρεαστεί ή να ισοπεδωθεί
η προσωπικότητά μας, η συνειδητοποίηση του τι είμαστε και
το δικαίωμα να είμαστε αυτό που είμαστε.
Δίφυλη έλξη
Η σεξουαλική ωρίμανση και ο σεξουαλικός προσανατολισμός
του ατόμου μπορεί να περάσει σύγχυση και το άτομο να βρίσκεται
σε δίφυλη έλξη ή και ερωτική αναζήτηση που πολλές φορές
εκφράζεται μέσα από περιπτώσεις όπως και αυτή: «Είμαι μία
κοπέλα δεκαπέντε χρονών και με ελκύουν οι άντρες, αλλά περισσότερο
οι γυναίκες. Δεν ξέρω τι μου συμβαίνει...». Σε αυτές τις
περιπτώσεις, ξεκάθαρα, τα άτομα δεν είναι συνειδητοποιημένα
προς το σεξουαλικό τους προσανατολισμό και για αυτό πολλές
φορές το ερώτημα είναι «όταν μεγαλώσω δεν θα αλλάξω;». Μέσα
από τη συναισθηματική και την ψυχολογική ωρίμανση, μέσα
από σωστές προσεγγίσεις με βάση τα «θέλω» του ατόμου και
με ψυχολογική στήριξη (αν και μόνο αν το άτομο θέλει), θα
μπορέσει να αναπτύξει είτε καθαρά ομοφυλοφιλικές εκδηλώσεις,
είτε καθαρά ετεροφυλοφιλικές εκδηλώσεις και είτε αμφισεξουαλικές
(σχέσεις με αγόρι και με κορίτσι) εκδηλώσεις. Ο καθένας
μας έχει το δικαίωμα να εκφράσει την άποψή του και τα πιστεύω
του όπως εκείνος τα εννοεί και τα ορίζει και να ζητήσει
ψυχολογική στήριξη κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής του
αναζήτησης.
Σημειώνεται ότι η γυναικεία ομοφυλοφιλία θεωρείται σε γενικές
γραμμές πιο χαλαρή και διάχυτη. Πολλές είναι οι φορές που
γυναίκες οι οποίες εμπλέκονται στην ομοφυλοφιλία, όταν βρεθεί
στο δρόμο τους ένας άντρας ο οποίος τις γεμίζει συναισθηματικά
και τις κάνει να νιώθουν γυναίκες με τη γοητεία και την
προσωπικότητά του, να απομακρύνονται από την ομοφυλοφιλική
συμπεριφορά και να εμπλέκονται στην ετεροφυλοφιλική συμπεριφορά.
Αυτό δεν ισχύει μόνο με τις γυναίκες που είναι καθαρά ομοφυλόφιλες,
αλλά ισχύει και με τις γυναίκες οι οποίες είναι αμφισεξουαλικές.
Μπορούν όμως να δημιουργηθούν ανασφάλειες όπως στην περίπτωση
κάποιας άλλης κοπέλας: «Είμαι δεκαεφτά χρονών κι έχω ομοφυλοφιλική
σχέση με μία εικοσιτριάχρονη για δύο μήνες. Την αγαπώ πολύ
και ήμουνα πολύ ευτυχισμένη μέχρι που πριν από δύο εβδομάδες
μου είπε ότι ήθελε να χωρίσουμε επειδή εγώ είμαι αμφισεξουαλική
(είχα σχέση και με αγόρι), λέγοντάς μου ότι φοβάται πως
θα την αφήσω για κάποιον άλλο. Μου είπε ότι οι αμφισεξουαλικές
είναι πιο άστατες και δεν ξέρουν τι θέλουν. Τώρα είμαι πολύ
δυστυχισμένη επειδή την αγαπώ και δεν ξέρω τι να κάνω. Σας
παρακαλώ βοηθήστε με». Αυτή είναι με λίγα λόγια η ιστορία
της Α.Κ.
Μόνο και μόνο γιατί υπάρχει αυτό το ενδεχόμενο, δεν σημαίνει
πως οπωσδήποτε θα συμβεί! Όπως συμβαίνει στις περιπτώσεις
όπου γυναίκες οι οποίες εμπλέκονται στην ομοφυλοφιλία, όταν
βρεθεί στο δρόμο τους ένας άντρας ο οποίος τις κάνει να
νιώθουν γυναίκες απομακρύνονται από την ομοφυλοφιλική κι
εμπλέκονται στην ετεροφυλοφιλική συμπεριφορά, το ίδιο μπορεί
να συμβεί και με τις γυναίκες που είναι καθαρά ομοφυλοφιλικές,
αλλά και με τις γυναίκες οι οποίες είναι αμφισεξουαλικές.
Το ενδεχόμενο μία γυναίκα να προστρέξει σε άλλο άντρα, συμβαίνει
και με γυναίκες ετεροφυλόφυλες. «Τώρα είμαι πολύ δυστυχισμένη,
επειδή την αγαπώ και δεν ξέρω τι να κάνω. Σας παρακαλώ βοηθήστε
με», λέει η Α.Κ. Οι ανασφάλειες που μπορούν να δημιουργηθούν
κάτω από αυτές τις περιστάσεις είναι κατανοητές. Το σημαντικό
είναι τα δύο άτομα τα οποία εμπλέκονται σε μία σχέση, (είτε
ομοφυλοφιλική είτε ετεροφυλοφιλική), να έχουν σαν στόχο
να γεμίζουν ο ένας τον άλλο συναισθηματικά, ερωτικά και
πνευματικά, έτσι ώστε το ενδεχόμενο τρίτου ατόμου να διαλύσει
τη σχέση να μειώνεται. Ο φόβος παγιδεύει και διαλύει και
σε αυτή την περίπτωση κάτι όμορφο. Σε αυτές τις περιπτώσεις
χρειαζόμαστε ανθρώπους οι οποίοι δεν θα είναι ανασφαλείς
για το τι και πόσα μπορούν να προσφέρουν σε μία σχέση.